Klinik Psikolog Fatma Efe · 5 dk okuma

Psikodinamik psikoterapi nedir?

Psikodinamik psikoterapi, bugün yaşanan güçlüklerin kökünü kişinin iç dünyasında, geçmiş deneyimlerinde ve ilişki biçimlerinde arayan bir terapi yaklaşımıdır.

Kökleri Sigmund Freud'un psikanalitik kuramına dayanan bu yaklaşım, yüz yılı aşkın bir süre içinde nesne ilişkileri kuramı, kendilik psikolojisi ve bağlanma kuramı gibi farklı düşünce akımlarıyla gelişmiştir. Günümüzde uygulanan psikodinamik psikoterapi, klasik psikanalize göre daha az seans sıklığıyla ve yüz yüze oturularak yürütülür; ancak temel ilkelerini psikanalizle paylaşır.

Temel varsayımlar

Psikodinamik bakış açısının merkezinde, zihinsel yaşamın önemli bir bölümünün farkındalığımızın dışında işlediği fikri yer alır. Duygularımız, seçimlerimiz ve ilişkilerimiz, her zaman bilincinde olmadığımız arzular, korkular ve çatışmalar tarafından şekillenir.

• Bilinç dışı süreçler: Kişinin kendini anlamakta zorlandığı tepkiler, çoğu zaman farkında olunmayan duygusal süreçlerle ilişkilidir.
• Geçmişin bugüne etkisi: Erken dönem ilişkiler, kişinin kendisini ve başkalarını algılama biçiminin temelini oluşturur.
• Tekrarlayan örüntüler: Benzer ilişkilerin, benzer hayal kırıklıklarının ya da benzer duygu durumlarının yinelenmesi, anlaşılmayı bekleyen bir iç dinamiğe işaret edebilir.
• Terapötik ilişki: Terapist ile danışan arasındaki ilişki, danışanın diğer ilişkilerinde yaşadıklarının anlaşılabileceği bir alan haline gelir.

Seanslarda neler olur?

Psikodinamik seanslarda danışan, aklına gelenleri olabildiğince serbestçe paylaşmaya davet edilir. Terapist, belirli bir gündem dayatmak yerine anlatılanları dikkatle dinler; tekrar eden temalara, kaçınılan konulara ve seans içinde ortaya çıkan duygulara dikkat çeker. Amaç, danışanın kendi deneyimini yeni bir gözle görebilmesine yardımcı olmaktır.

Seanslar genellikle haftada bir ve sabit bir saatte yapılır. Bu düzenli çerçeve, güvenli bir alanın oluşmasını ve sürecin derinleşmesini destekler.

Kimler için uygundur?

Psikodinamik psikoterapi; kaygı, depresif duygu durum, ilişki güçlükleri, yas, öz-değer sorunları ve kişinin kendini anlama ihtiyacı gibi pek çok alanda uygulanır. Özellikle belirtilerin tekrarladığı, kısa süreli çözümlerin kalıcı olmadığı ya da kişinin "neden hep böyle oluyor?" sorusunu sorduğu durumlarda anlamlı bir seçenek olabilir.

Etkinliği hakkında

Araştırmalar, psikodinamik psikoterapinin pek çok psikolojik güçlükte etkili olduğunu ve kazanımların terapi sona erdikten sonra da sürme, hatta artma eğiliminde olduğunu göstermektedir. Bu bulgu, yaklaşımın yalnızca belirtileri hafifletmeyi değil, kişinin psikolojik kapasitelerini geliştirmeyi hedeflemesiyle ilişkilendirilir.